Ondanks dat het elektrisch rijden nog maar enkele jaren een doorbraak kent in ons land, is een Belg in Duitsland aan het uitgroeien tot één van grote voortrekkers van het elektrisch rijden. De Standaard had een interview met professor Rik De Doncker die al sinds de jaren tachtig actief is in deze sector. Het werd een gesprek over het verleden van het elektrisch rijden, de voordelen ervan in toekomst en de 'mythes' die eerder ook al werden weerlegd door autoconstructeur Think.
Begin jaren negentig was hij ook al nauw betrokken bij de eerste serieuze poging om in de Verenigde Staten de elektrische auto te laten doorbreken. “Noem mij maar een wetenschappelijke banneling”, laat Rik De Doncker zich ontvallen. “In Duitsland beginnen de beleidsmensen te beseffen dat ze de impact van roetdeeltjes en fijn stof op de gezondheid te lang onderschat hebben”
Steeds op zoek naar verbeteringen
“Kijk eens naar de ruiten van ons huis. Het drukke auto- en busverkeer voor onze deur in het centrum van Leuven zorgt ervoor dat ze constant bedekt worden met een laagje fijn stof en roet”.
Het motiveert Rik De Doncker keer op keer om onverdroten te blijven verder zoeken naar technische verbeteringen voor de elektrische auto. De Doncker is sinds 1996 professor aan de technische universiteit RWTH Aachen. Hij leidt daar het Instituut voor Vermogenselektronica en Elektrische Aandrijvingen (ISEA). Sinds 2006 is hij tevens directeur van het energie-onderzoekscentrum E.ONERC van de RWTH Aachen.
Waarom voert u zo'n kruisvaart niet in België?
“Eigenlijk ben ik al sinds half de jaren tachtig aan een kruisvaart bezig. Mijn streefdoel is de doorbraak van de elektrische auto. Ik was midden de jaren tachtig tijdens mijn ingenieursstudies aan de KULeuven al bezig met de technische ontwikkeling van elektrische wagens. Ik ben na mijn studies naar de Verenigde Staten vertrokken omdat er hier niets gebeurde en in de VS wel.”
De VS behalen toch geen goede punten voor elektrisch rijden?
“Begin de jaren negentig heeft de Amerikaanse overheid nochtans heel veel geld gestopt in de Amerikaanse autonijverheid om elektrische wagens te ontwikkelen. Als hoofdonderzoeker in het onderzoekscentrum van General Electric heb ik tien jaar meegewerkt aan de ontwikkeling van elektrische auto's. De Amerikaanse automobielindustrie draagt echter een grote verantwoordelijkheid voor de mislukking van de elektrische wagen in de jaren negentig van vorige eeuw.”
“Ik herinner mij dat de topman van een van de autoconcerns mij tijdens een gesprek in zijn kantoor de skyline met autofabrieken toonde en vlakaf zei dat hij het niet zag zitten om al die fabrieken te moeten sluiten. Dat had alles te maken met het feit dat de elektrische wagen het einde inluidt van de verbrandingsmotor. Uitgerekend de bouw en het design van die verbrandingsmotoren behoren tot de kernvaardigheden van de automobielconstructeurs.”
De zware en zeer dure batterijen zijn toch ook een groot obstakel?
“De toenmalige batterijen op basis van nikkel-metaalhydride waren inderdaad vrij groot en duur. Bovendien hebben we toen te weinig aandacht besteed aan de ontwikkeling van elektrische alternatieven voor de werking van een hele reeks onderdelen van de wagen, zoals de remmen en het servostuur.”
En zijn die problemen anno 2010 verholpen?
“Ja. De lithiumbatterij is ideaal voor de elektrische auto. De kostprijs van de batterijen zal bovendien door massaproductie de komende jaren drastisch gaan dalen. Lithiumbatterijen gaan ook veel langer mee dan de nikkelbatterij. Bovendien zijn heel wat wagens, om zuiniger te rijden, nu met elektrische hulpaggregaten uitgerust, zodat daar geen extra kosten meer te verwachten zijn.”
Het grote probleem blijft toch dat je met volgeladen batterijen veel minder kilometers kunt doen dan met een volle tank diesel of benzine?
“Het is absurd om elektrische auto's met een actieradius van 150 tot 200 kilometer op grote schaal te gaan produceren. Recente studies in Duitsland over het autogebruik hebben aangetoond dat meer dan 90 procent van de autobestuurders niet meer dan vijftig kilometer per dag aflegt. En wat de ritafstand betreft, blijkt dat bij meer dan de helft van de ritten niet meer dan 25 kilometer in één keer wordt afgelegd. De meeste chauffeurs hebben tussen de ritten ongelooflijk veel tijd om de batterijen van hun wagen weer op te laden.”
“Beter een wagen maken op maat van de behoeften van de gebruiker”
“De autochauffeur moet niet bang zijn dat hij onderweg stil komt te staan omdat de batterijen van zijn wagen leeg zijn. Eigenlijk is de kans zelfs bijzonder klein: batterijbeheerssystemen berekenen de resterende kilometers zeer exact. De beperkte rittenafstand heeft nog een ander groot voordeel. Voor een groot deel van het elektrisch wagenpark volstaan een of twee batterijen. Dat maakt de elektrische wagen meteen een pak lichter en een ook pak goedkoper. Je kunt dus veel beter een elektrische wagen maken op maat van de behoeften van de gebruiker. Dankzij de massaproductie van lithiumbatterijen zal volgens mij de elektrische wagen zelfs goedkoper worden dan de klassieke auto met een verbrandingsmotor onder de kap. We moeten zo snel mogelijk deze massaproductie op gang krijgen.”
Maar voor vrachtwagens, die veel kilometers moeten afleggen, is het geen oplossing?
“Toch wel, de vrachtwagen van de toekomst zal een hybride vrachtwagen zijn. Een elektrische motor zal gecombineerd worden met een brandstofcel die bijvoorbeeld werkt op biobrandstoffen of gas. Vrachtwagens zullen evenmin kunnen ontsnappen aan de almaar strengere gezondheids- en milieueisen die in de steden zullen worden opgelegd. Dankzij hun elektrische motor zullen ze in de stad geen uitlaatgassen meer uitstoten en ook geen geluidshinder meer veroorzaken. Eenmaal buiten de steden, zal het rijden op de brandstofcel blijven bijdragen tot een schoner milieu.”(zie ook 'Colruyt test hybride vrachtwagen')
De doorbraak van de elektrische auto is al een paar keer voorspeld?
“De milieu- en gezondheidsproblemen die de auto in de steden veroorzaakt, zijn zeer groot aan het worden. Het gaat daarbij niet alleen om de CO2. In Duitsland beginnen de beleidsmensen zich te realiseren dat ze de impact van roetdeeltjes en fijn stof op de gezondheid te lang onderschat hebben. In Nederland sterven jaarlijks 17.000 mensen aan longkanker die voortkomt uit het jarenlang inademen van fijn stof.
De geluidshinder wordt eveneens onderschat. In de Duitse steden breiden de milieuzones waar het drukke autoverkeer voor geluidsoverlast zorgt almaar uit. Ik denk dat iedereen versteld zou staan van de enorme gezondheidskosten van het huidige autoverkeer. In de grote steden kan enkel elektrisch rijden de aftakeling van de levenskwaliteit stoppen en de gezondheidsproblemen verminderen. Dat is mijn grote motivatie om me te blijven inzetten voor de doorbraak van de elektrische auto.”
U prijst de elektrische auto aan in een land waarin een aanzienlijk deel van de stroom wordt geproduceerd in steenkoolcentrales die zeer veel CO2 uitstoten. En er moeten misschien nog centrales bijkomen als het elektrisch rijden doorbreekt?
“Zo'n vaart zal het niet lopen. In Duitsland gaan ze er nu van uit dat tot een aantal van twee miljoen elektrische wagens er geen behoefte is aan bijkomende centrales of een versterking van de elektriciteitsnetten. De Duitse overheid heeft zich nu tot doel gesteld dat tegen 2020 hier een miljoen elektrische wagens zouden moeten rondrijden. De batterijen moeten overigens niet opgeladen worden met vuile stroom. Integendeel. Elektrische wagens en hernieuwbare energie vullen elkaar perfect aan. De batterijen van al deze elektrische wagens kunnen worden gebruikt om een deel van de elektriciteitsproductie van windparken op te slaan. Zodat ze niet meer stilgelegd moeten worden bij een te laag klassiek stroomverbruik bij de gezinnen thuis of in de bedrijven.
Minder onderhoud nodig
"Elektrisch rijden, biedt nog een ander groot voordeel. Klussen zoals brandstof tanken of het oliepeil nakijken, worden overbodig. Gewoonweg de stekker insteken, volstaat. Het zou wel eens kunnen dat omwille van dit gebruiksgemak vrouwen de eersten zullen zijn die massaal overstappen op een elektrische auto.'
Rijdt u zelf elektrisch?
“In Aken wel. Daar beschik ik over enkele elektrische wagentjes waarvan er eentje al 25 jaar meegaat. Maar ik moet wel met een dieselwagen van en naar Leuven pendelen. De NMBS laat mij geen andere keuze. Vroeger kon ik de trein nemen in Leuven en op anderhalf uur elektrisch direct naar Aken sporen. De Belgische Spoorwegen hebben deze verbinding echter afgeschaft, waardoor mijn CO2-voetafdruk heel wat groter is geworden.”
Geen opmerkingen:
Een reactie posten